Kort antwoordVoor dit pepernoten recept meng je zelfrijzend bakmeel, donkere basterdsuiker, speculaaskruiden en koude boter tot een stevig deeg. Rol balletjes van 1,5 cm en bak ze 14 tot 16 minuten op 175 °C. Strikt genomen zijn dit kruidnoten, de knapperige variant die de meeste mensen pepernoten noemen.
Zelf pepernoten bakken is makkelijker dan het lijkt. Dit pepernoten recept levert zo'n 100 knapperige bolletjes op, en het deeg is zo simpel dat kinderen graag meerollen. Hierboven staat het hele recept. Hieronder lees je wat het verschil is tussen pepernoten en kruidnoten, waarom dit deeg zo goed werkt en wat je doet als ze niet knapperig worden.
Wat is het verschil tussen pepernoten en kruidnoten?
In de volksmond is elke kruidige Sinterklaasnoot een pepernoot. Bakkers maken wel onderscheid. De bolletjes uit dit recept zijn kruidnoten: klein, krokant en gekruid met speculaaskruiden. De klassieke pepernoot is zachter en taaier, onregelmatig van vorm en smaakt naar anijs.
| Kenmerk | Kruidnoten | Pepernoten |
| Vorm | Kleine halve bolletjes | Hoekig en onregelmatig |
| Bite | Krokant en knapperig | Zacht en taai |
| Kruiden | Speculaaskruiden | Anijs |
| Deeg | Tarwebloem of zelfrijzend bakmeel | Vaak roggemeel en honing |
Wil je de taaie variant proberen? Het taai-taai uit het boek zit er qua deeg dichtbij, met honing, roggemeel en anijs. Voor de bolletjes op deze pagina volg je gewoon het recept hierboven.
Waarom dit pepernoten recept werkt
Zelfrijzend bakmeel laat de noten in de oven licht barsten. De donkere basterdsuiker geeft een karamelsmaak en een diepe kleur. De koude boter wrijf je met je vingertoppen door het meel, zodat het deeg kruimelig begint en stevig blijft. Een half uur in de koelkast maakt het deeg makkelijker te rollen.
De speculaaskruiden bepalen de smaak. Met 2 el op 250 g meel proef je ze goed. Een oud potje kruiden geeft een flets resultaat, dus gebruik verse kruiden. Je kunt de mix ook zelf maken: in het boek staat daar een eigen recept voor, genoeg voor vier keer bakken.
Hoe worden pepernoten knapperig?
Het geheim zit in het einde. Bak ze tot de onderkant donkerbruin is en ze licht gebarsten zijn, en laat ze op de bakplaat helemaal afkoelen. Pas in de afgekoelde noot wordt de korst knapperig. Twijfel je of ze gaar zijn? Breek er een open. Vanbinnen moet hij droog en luchtig zijn, niet deegachtig.
| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
| Te zacht van binnen | Te kort gebakken, of nog warm opgeborgen | Bak de volgende keer een paar minuten langer en laat ze eerst volledig afkoelen. |
| Deeg is te droog | Te weinig vocht in het meel | Voeg een theelepel melk toe en kneed kort door. |
| Deeg plakt aan je handen | Deeg is te warm | Laat het langer opstijven in de koelkast, het recept vraagt 30 minuten. |
| Noten worden na een paar dagen zacht | Trommel sluit niet goed | Gebruik een goed sluitende trommel. Daarin blijven ze twee weken knapperig. |
Pepernoten maken met kinderen
Dit is een goed klusje in de weken voor Sinterklaas op 5 december. Kinderen rollen balletjes van ongeveer 1,5 cm, zo groot als een hazelnoot, en leggen ze met een centimeter ruimte op de bakplaat. Het recept geeft ongeveer 100 stuks, genoeg voor 10 flinke handjes. Gaat het deeg eerst in de koelkast, dan is het minder plakkerig voor kleine handen.
Wil je er iets feestelijks van maken, doop de afgekoelde noten dan half in gesmolten melkchocolade of witte chocolade en laat ze opstijven op bakpapier. In een mooi zakje zijn ze ook een cadeautje voor de klas of de buren.
Meer bakken in november en december
Pepernoten zijn pas het begin. Bak dunne, knapperige koekjes met het speculaas recept, frituur oliebollen voor oudejaarsdag of stel een compleet menu samen met de kerst recepten. Het hoofdstuk Feestdagen en gourmet in het boek heeft 80 recepten, van Sinterklaasbakken tot kerstdiner. Bekijk wat er verder in het boek staat.